Turla i zestaw Cereal: backdoor w serwerze Exchange kopiuje wybraną pocztę rządową i nie potrzebuje własnej infrastruktury

10 listopada 2026 ESET opublikował analizę zestawu narzędzi .NET nazwanego Cereal, który z dużą pewnością przypisuje powiązanej z Rosją grupie Turla. Narzędzia działały na serwerach Microsoft Exchange dwóch instytucji rządowych, w Kazachstanie i w Rumunii, i kopiowały wybrane wiadomości z przepływu poczty.

  • ŹródłoESET
  • Publikacja źródła10 listopada 2026
  • TypZagrożenia i incydenty

Co się wydarzyło

ESET znalazł Cereal 28 listopada 2025 na serwerze Exchange kazachskiej instytucji rządowej. Rumuńska instytucja została zaatakowana 23 grudnia 2025. Sposobu pierwszego wejścia badacze nie ustalili.

Sterowanie bez serwera napastnika. Główny backdoor, CerealNeuron, nie łączy się z żadną zewnętrzną infrastrukturą. Nasłuchuje na samym serwerze Exchange pod ścieżkami podobnymi do prawdziwych, m.in. /owa/sdds/ i /autodiscover/proxyservice/. Poprawnie zaszyfrowane żądanie jest wykonywane jako polecenie, a każde inne dostaje zwykłą stronę błędu Exchange. ESET nie zdołał ustalić adresów IP operatorów.

Zbieranie poczty. Moduł CerealBox wstrzykuje się do procesu EdgeTransport.exe, czyli usługi transportowej Exchange. Zatrzymuje wiadomości z załącznikami .doc, .docx lub .pdf, które pasują do zapisanych w nim list nadawców, odbiorców, tematów albo nazw plików. Kopie są kompresowane, szyfrowane i odkładane na dysku do późniejszego pobrania. W Rumunii moduł był ustawiony na korespondencję z adresami instytucji NATO i UE.

Najważniejsze ustalenia

  • Osiem komponentów, m.in. CerealLoader, CerealNeuron, CerealHermit (wariant bez sieci, polecenia z plików na dysku) i CerealBox.
  • Loader podszywa się pod pliki ncobjapi.dll i wbemcomn.dll w katalogu C:\Windows\System32\wbem\.
  • Złośliwe pliki trafiały też do pamięci podręcznej obrazów natywnych .NET, np. jako Microsoft.Exchange.Search.Mdb.ni.dll.
  • Atrybucja: Turla, z dużą pewnością, m.in. na podstawie użycia komponentu wcześniej publicznie łączonego z tą grupą.
  • ESET udostępnił wskaźniki kompromitacji w swoim repozytorium na GitHubie.

Dlaczego to ważne

Komentarz SafeWaveTa operacja omija dwa typowe punkty wykrycia. Nie ma połączeń do serwera sterującego, więc listy złych adresów i analiza ruchu wychodzącego nic nie pokażą. Nie ma też nowego agenta transportowego, bo moduł podpina się pod te, które już działają. Zostaje to, co dzieje się na samym serwerze. Co zrobić, jeśli utrzymujesz własny Exchange: porównać zawartość katalogu wbem i pamięci obrazów natywnych .NET ze wskaźnikami ESET; objąć serwer Exchange monitoringiem EDR tak jak stacje administratorów; przejrzeć logi IIS pod kątem żądań do nietypowych ścieżek pod /owa/, /autodiscover/ i /microsoft-server-activesync/; ustalić, kto koresponduje z instytucjami UE i NATO, i potraktować te skrzynki jako cel. Instytucje i firmy w Polsce, które prowadzą taką korespondencję, pasują do profilu ofiar opisanego przez ESET. Więcej: SOC, XDR i Threat Intelligence.